نام کامل:عارف بهمنی,نام مستعار:bahmanico.ir.آدرس سایت:www.soomar63.com.همکاران:Arman Web

مرا بخاطر بسپار

ورود

فرایند تولید آرد

فرآیند توليد آردمهمترين بخش در فرايند تبديل گندم به آرد فرايند آسياب مي باشد با اين حال ديگر مراحل چرخه توليد آرد از اهميت خاص خود بر خوردار می باشند

فرآیند توليد آرد:
 
فرايند توليد آرد دارای پيچيدگيهای خاص خود می باشد.  ولی در اينجا سعی شده است فرايند توليد آن به زبان ساده بيان گردد. مهمترين بخش در فرايند تبديل گندم به آرد فرايند آسياب مي باشد با اين حال ديگر مراحل چرخه توليد آرد از اهميت خاص خود بر خوردار می باشند. اولين مرحله در چرخه توليد آرد انتقال گندم به كارخانه و انجام نمونه برداری از آن مي باشد. در يک کارخانه آرد ابتدا گندمها توسط کاميونها و تريلرهای حمل گندم به کارخانه منتقل شده. سپس برای تعيين کيفيت، گندم ورودی با استفاده از بمبو که ميله ای بلند توخالی براي نمونه گيری از غلات است نمونه برداري شده و بعد از تاييد کيفيت توسط آزمايشگاه کنترل کيفيت کارخانه، به کاميونها و تريلرهای موجود اجازه تخليه داده می شود.گندمها برروی بخش دريافت که به صورت توری فلزی با منافذ درشت هستند و بر روی زمين قرار دارند ريخته می شوند و با عبور از توری و آهن گير و الکهايی با منافذ درشت ناخالصی های درشت و فلزات آن جدا می گردد. گندم پيش بوجاری شده توسط نقاله و الواتور به سيلوها برده شده و ذخيره مي شود و سپس توسط نقاله به سالن توليد هدايت می گردد تا مراحل بوجاری و آسياب برروی آن انجام شود. در سالن توليد مراحل بوجاری شامل : آهن گير، الکهای سپراتور، شن گير، کانالهای هوا، نخ گير، تريور، پوست گير، نم زن می باشد و سپس گندم مخلوط و يکنواخت مي گردد و به مرحله نم زني وارد می شود؛ گندم در دو مرحله نم زنی و به مدت 24 تا 32 ساعت داخل سيلو می ماند تا رطوبت در لايه های مختلف گندم نفوذ كند و در نهايت گندم با رطوبت مطلوب وارد مراحل آسياب می شود. آسيابها معمولاً به جز تعداد محدودی که چکشی هستند از والسهای مختلف تشکيل شده اند و گندم در اين قسمت مرحله به مرحله آسياب و خرد می گردد و پوسته آن نيز به تدريج از آرد جدا مي شود.
 
بر اساس درصد سبوس باقی مانده در آرد و نيز اندازه ذرات آن، آردهای مختلفی توليد میشود که شامل آرد نول، ستاره، و آرد بدون سبوس میباشد. آردهای توليدی توسط نيروی باد به سيلوهای ذخيره محصول منتقل می گردد و جهت کيسه گيری به اين قسمت منتقل شده و کارگران آنجا به کمک قيفی که مجهز به سنسور اندازه گيرنده وزن آرد مي باشد، کيسه های 20 کيلويی را پر مي کنند و سپس درب کيسه ها دوخته شده و تاريخ مي خورند و توسط کانالی به بخش انبار هدايت مي شوند و همچنين امکان دارد که آرد به صورت فله عرضه گردد در اين صورت آرد از سيلو ها به بونکرهای مخصوص حمل آرد منتقل شده و به مقصد مورد نظر حمل مي گردند. مراحل توليد آرد از گندم و تكنولوژي توليد كارخانه آرد سازي مطابق نمودار جريان کار، شامل مراحل ذيل مي باشد:

 

ذخيره سازی گندم:
 
از آنجا كه گندم در يك مقطع خاص از سال توليد و در يك دوره يكساله به مصرف مي رسد، لازم است كه مخازن و انبار هايی براي نگهداري آن طي سال وجود داشته باشد.
 
هر كشاورز در فصل برداشت غلات، مقدار زيادی گندم برداشت مينمايد كه قسمتی از آن را به مصرف تغذيه ساليانه خود رسانده و مازاد بر احتياج سالانه اش را به طرق مختلف به فروش می رساند. يكی از طرق فروش مازاد محصول، واگذاری آن به اداره غله منطقه مي باشد. گندم هايی كه بدين ترتيب خريداری مي گردند به تدريج به سيلوهای شهرستان ها فرستاده شده و در آنجا ذخيره مي شوند. اين مخازن و انبارهاي ذخيره گندم به سه دسته تقسيم مي گردند كه عبارتند از:

 1-انبار هاي همكف : اين انبار هاكه اكثراً استيجاري هستند به صورت ابتدايي در روستاها ساخته شده و به منظور نگهداري موقت غله خريداري شده از كشاورز مورد استفاده قرار مي گيرند. حداكثر استفاده از اين انبارها تا پايان فصل برداشت محصول و رجوع زارعين جهت فروش مازاد محصول خود مي باشد.
2-  انبارهاي اسكلت فلزي: اسكلت اين نوع انبارها را پروفيل آهني تشكيل مي دهد كه به وسيله صفحات فلزي پوشانده شده اند.
 
اين انبارها به منظور انبار نمودن موقت غله خريداري شده و در نقاطي كه ظرفيت سيلوهاي موجود كفاف ذخيره غله را نداشته باشند.
 
3 -سيلو: لغت سيلو از كلمه يوناني سيلوس گرفته شده و عبارت است از مخازن استوانه اي شكل كه مازاد گندم خريداري شده براي مدت طولاني در آنها نگهداري مي شود.
 
هر سيلو متشكل شده از چند سلول يا كندو كه مي تواند به صورت سقف باز يا بسته و در كف مسطح و يا به منظور تخليه قيفي شكل باشد.
 
كندوها مي توانند به صورت جدا از يكديگر و يا متصل به هم ساخته شوند. ظرفيت سيلوها بر اساس نوع و تعداد كندو ها تغيير مي كند.

 تاسيساتي كه به طور معمول در سيلوها وجود دارند عبارت اند از تجهيزات توزين، تخليه، حمل و نقل، بوجاري ، خشك كردن، هوادهي و تهويه ، آفت زدگي(به ويژه جا گذاري قرص هاي فستو كلسين)،دستگاههاي خود كار كنترل حرارت و شبكه هاي توليد هواي فشرده و جمع آوري گرد و خاك و اضافات دانه و تعداد زيادي تاسيسات جانبي.
 
سيلو ها خود به چند دسته تقسيم مي شوند كه شامل:
 
الف- سيلوهاي بتني
 ب- سيلو هاي فلزي
 ج- سيلو هاي نيم كره اي (گنبدي)

 ظرفيت اين سيلو ها از چند تن تا چند صد تن مي تواند باشد.
 
سيلوهاي نيم كره اي نيز با مكانيزم خاصي ساخته مي شوند و چون فشار وارده بر بدنه ها به جهت شكل كروي به حد اقل مي رسد و ظرفيت اين سيلوها نيز مي تواند تا چند صد تن برسد، ممكن است در آينده به جاي سيلوهاي بتني فعلي به كار برده شود.
4 - ذخيره سازي گندم در فضاي باز(bunker storages)
5 - ذخيره سازي غلات به شيوه تخليه هوا(vacuum processed storage)

بو جاري و تمييز کردن نا خالصي هاي گندم

انواع ناخالصی:1- بذر علفهاي هرز، دانه غلات ديگر، باقيمانده گياهاني مانند کاه و کزل
2-موادي که منشاء حيواني دارند مانند فضولات و باقيمانده حشرات
3-  مواد معدني، گل و لاي، گرد و خاک، سنگ ريزه، قطعات فلزي گوناگون
4-  ساير نا خالصي ها مانند پارچه، کاغذ، اشياء پلاستيکي، نخ

 نا خالصي هاي گندم را با توجه به وزن مخصوص دانه گندم و شکل ظاهري آن جدا سازي مي نمايند. نا خالصي ها بايد قبل از آسياب کردن جدا شود زيرا برخي از نا خالصي ها مانند ارگوت و تخم گياه سر شکافته ، مقداري مواد رنگي يا سمي به محصول اضافه مي کنند و بر عکس برخي موجب رنگبري آرد مي شوند. بعلاوه سنگ ريزه و قطعات فلزي موجب خرابي دستگاه ها و خطر آتش سوزي کارخانه مي شوند.
نا خالصي هايي مانند گل و گردوخاک، مو و مانند اينها که به دانه چسبيده اند توسط شستشو جدا مي شوند. نا خالصي هاي ديگر با توجه به اينکه در مقايسه با گنم داراي ابعاد، شکل، سرعت پرتاب در برابرجريان هوا، وزن مخصوص، ويژگي هاي مغناطيسي و الکترواستاتيک، رنگ، ناصاف بودن سطح، متفاوت هستند ميتوان بر اساس عوامل فيزيکي گوناگون از محصول جدا نمود.
 

 شستشوي گندم
در موارد آلودگي گندم لازم است آنرا شستشو نمود. براي شتستشوي گندم آن را در آب غوطه ور مي سازند. براي اين منظور مقداري در حدود 10 ليتر آب به ازاء هر کيلو گرم گندم لازم است و پس از اين عمل گندم به دستگاه سانتريفيوژ مخصوص بنامWhizzer و مقداري از آب اضافي آن حذف مي شود.در طي اين عمل رطوبت گندم حدود 3% افزايش مي يابد بنابراين شستشو دادن گندم پيش از آسياب کردن براي گندم هاي خشک مناسب است زيرا عمل مشروط کردن بعدي آن راحت تر انجام مي شود

 

تميز كننده خشك 
 
هنگامي که دانه تمييز بوده و نيازي به شستشوي مرطوب نداشته باشد، يا خيس کردن گندم اشکالاتي را به وجود آورد،از اين روش استفاده مي شود وبيشتردر کشورهاي پيشرفته متداول است.
 
در اين روش گرد و خاک سطحي و بال حشرات و ساير مواد سبک توسط جريان هوا با شدت هاي متفاوتي به خارج پرتاب مي شود براي هر نوع نا خالصي سرعت جريان هوا متفاوت و قابل تنظيم است بعلاوه مي توان با عبور دانه ها از بين صفحات سمباده اي شرايطي فراهم نمود که آلودگي هاي سطح دانه ساييده شده و بر طرف شود

 

الک جدا کننده( size and shape separation)

 ناخالصي هاي کوچکتر و يا بزرگتر از گندم را بوسيله الک هاي مخصوص جدا مي کنند اين الک ها داراي سوراخ هاي مختلفي هستند که ابعاد آنها بر اساس اندازه دانه هاي گندم تعيين شده است همگي به هم متصل بوده و به طور افقي حرکت مي کنند. گاهي افقي و دايره مانند سوراخ هاي ريز و به قطر مساوي طول گندم موجب جدا شدن دانه هايي نظير ذرت ودانه هاي کوچکتر از گندم مي شود که از اين سوراخ ها عبور کرده و روي الک بعدي جمع مي شوند.
   
   
صفحه و سيلندر
 نا خالصي هاي بلند تر يا کوتاه تر از دانه گندم که داراي قطر مساوي آن باشند را مي توان بوسيله ديسک هاي دندانه دار و استوانه ايTrieur جدا نمود. سطح اين ديسک ها داراي فرو رفتگي و يا دندانه هايي است که داراي شکل و اندازه خاصي است و فقط دانه هاي گندم را مي تواند در خود جاي دهد، دندانه هاي صفحات و استوانه ها براي جا کردن انواع مختلف نا خالصي با همديگر متفاوت هستند. شيار ها و دندانه هاي باريک براي جدا کردن ذرات گرد و کوچکتر از گندم مثل تخم علف هاي هرز و دندانه هايي به اندازه دانه هاي گندم براي جدا کردن اين ماده از نا خالصي هاي بلند تر مثل جو و چاودار به کار مي رود.

 

جدا کردن بذر علف هاي هرزSeed separator

 براي جدا کردن ذراتي که داراي شکل متفاوت نسبت به گندم هستند مي توان با معلق کردن محصول در استوانه مارپيچي بلند آنها را جدا کرد ذرات کروي در اين دستگاه سرعت بيشتري نسبت به ذرات بيضوي و اشکال ديگر دارند

 

آسپيراتورAspirator

 سرعت جريان يا به عبارت ديگر سقوط يک ذره در هواي آرام بستگي به وزن مخصوص آن دارد. بنابراين ذرات کروي شکل يا مکعب در مقايسه با ذرات مسطح و پهن سرعت بيشتري دارند. در عمل به جاي معلق کردن ذرات در هواي ساکن، آنها را در برابر هوايي با جريان معيني به حرکت در مي آورند، سرعت جريان هوا را مي توان به نحوي تنظيم نمود که ذراتي با وزن مخصوص سنگين تر پايين بيافتند و آنهايي که داراي وزن مخصوص کمي هستند به خارج پرتاب شوند.
با استفاده از اين اصل ذرات کاه، ساقه، گرد و غبار، بذر علف هاي هرز و ... از محصول جدا مي گردند.
   
   
پوست گيري
عمل پوست گيري در دستگاهي انجام مي گيرد که از يک استوانه افقي يا عمودي تشکيل شده که داخل پره هايي حول يک محور حرکت دوراني دارد دانه هاي گندم پس از ورود به اين دستگاه بوسيله پره هاي متحرک داخل استوانه به شدت به شبکه فلزي استوانه و سمباده اي برخورد کرده و پوست و غبار از آن جدا مي شود و گندم تمييز شده از داخل استوانه خارج ميشود.

آهن گيرMagnet separator

 وجود ذرات و قطعات فلزي در گندم موجب آسيب به غلطک ها و ايجاد جرقه و در نتيجه آتش سوزي مي شود به همين جهت در مسير حرکت گندم و در چند جا آهن ربا براي جذب آنها قرار داده مي شود تا با اطمينان کامل از توده گندم حذف شود.
   
شن گيرDestoner
 
براي جدا کردن شن از جداکننده لرزشي با جريان مکنده هوا از بالا استفاده مي شود. در اين دستگاه گندم به سمت پايين و شن، کلوخ و سنبله به طرفين رفته و خارج مي گردند. دستگاه داراي يک صفحه فلزي توري شيب دار است که گندم همراه با ناخالصي ها هم وزن و سبک تر از آن را به طرف بالا رانده و شن و ناخالصي هاي هم وزن و سنگين تر از آن به طرفين منتقل مي شود.

چگونگی آسياب کردن گندم:
 به طور کلي هدف از آسياب کردن عبارت است از جدا کردن آندوسپرم از پوسته و جوانه و نرم کردن و کوچک کردن اندازه ذرات آندوسپرم براي توليد آرد. اين عمل اگر به خوبي انجام گردد بازدهي توليد آرد بالا مي رود و ذرات پوسته و جوانه در آرد باقي نمي ماند، در نتيجه قابليت نگهداري آرد طولاني تر مي شود.

 در عمل اندازه آرد بايد 140 ميکرون باشد البته هرگز تحت هيچ شرايطي تمام گندم تبديل به ذراتي به اين اندازه نخواهد شد. برخي درشت تر و برخي ريز تر مي باشند. در نتيجه از آسياب کردن گندم 2 محصول به وجود مي آيد يکي که همان آندوسپرم است و ديگري جوانه و پوسته و ساير موادي که به آندوسپرم چسبيده است و در طي آسياباني از آن جدا شده اند. اين مواد در تغذيه حيوانات از آن استفاده مي شود.


  تاريخچه مختصري از آسياب کردن گندم
در قديم براي تهيه آرد از هاون سنگي يا فلزي استفاده مي کردند پس از آن رومي ها از آسياب هاي دستي استفاده مي کردند که از دو قطعه سنگ با سطح زبر که يکي ثابت و ديگري متحرک درست شده بود. پس از آن از آب و باد براي چرخاندن سنگ آسياب بهره برداري گرديد. با کشف موتور، آسياب هاي معمولي متداول شد. پس از آن از آسياب هاي چکشي استفاده شد استفاده از اين روش به دليل اختلاط تمام اجزاء گندم براي بسياري از فرآورده ها مطلوب نمي باشد. به همين دليل از آسياب هاي غلطکي براي توليد انواع آرد استفاده مي شود.
    
  
مراحل مختلف فر آيند آسياب کردن
1-خرد کردن دانهGrinding
 
2-الک کردنSieving
   
 
سيستم آسياب غلطکي   Flour Milling Operation ,Roller Milling
 
پس از مشروط کردن گندم، براي توليد آرد مراحل بعدي عبارت است از عبور دادن دانه ها از يک سري غلطک به اندازه ها و حالات مختلف که در آنها دانه کامل به ذرات کوچکتري تقسيم مي شوند. در هر مرحله خرد کردن، مقداري از موادي کهGrind گفته مي شود و شامل ذرات درشت، زبر، نرم و ريز به دست مي آيد که بايد قبل از رفتن به مرحله بعدي از همديگر جداشوند. بنابراين پس از هر مرحله خرد کردن توسط غلطک ها يک مرحله الک کردن وجود دارد ذرات درشت باقي مانده از روي هر الک ممکن است هنوز داراي مقداري از آندوسپرم باشند بنابراين به قسمت بعدي مخصوص خرد کردن  مي روند و آنهايي هم که آندوسپرم ندارند حذف مي گردند.

 غلطک ها

شامل 3 گروه هستند:
 Break Rolls -1
غلطک هاي خرد کننده که داراي شيار هاي گود و درشت هستند.
  Scratch Rolls – 2
غلطک هاي ساينده که داراي شيار هاي کوچکتر از غلطک هاي خرد کننده هستند.
  Reduction Rolls –3
غلطک هاي نرم کننده که داراي سطح نسبتاً صاف بوده و عاري از شيار مي باشند.

 عمل غلطک اول شکافتن دانه است ولي غلطک هاي بعدي آندوسپرم را از پوسته جدا مي کنند. غلطک هاي خرد کننده به صورت جفت جفت قرار دارند که دانه گندم در فاصله بين آنها قرار گرفته و خرد و نرم مي شوند. هر غلطک به شکل استوانه اي است به قطر 4/25cm، و طول 6/101cm. در سيستم هاي انگليسي شيار ها(Corrugates- Grooue) به طور مورب و موازي قرار دارند در حالي که در سيستم هاي آمريکايي شيار ها به طور افقي و موازي هستند فاصله بين دو غلطک(Gap – Nip ) قابل تنظيم است. در غلطک هاي رويي فاصله کمي کمتر از قطر دانه و در غلطک هاي بعدي به تدريج از اين مقدار کمتر است. در هر زوج غلطک، يکي از آنها بر خلاف جهت ديگري و يکي از آنها با سرعت بيشتري نسبت به ديگري حرکت مي کنند اختلاف سرعت غلطک ها 5/2 به 1 است و سرعت غلطک ها 280 تا 450 دور در دقيقه است. تعداد شيار ها در غلطک اول 10 تا 12 شيار در هر اينچ و در غلطک چهارم 28 شيار در هر اينچ است.

الک کردنSieving :
بعد از هر جفت غلطک يک دستگاه الک براي جدا کردن آندوسپرم، جوانه و پوسته از يکديگر قرار دارد، قطر سوراخ ها براي توليد آرد هاي مختلف و جدا کردن مواد مختلف استاندارد شده است و جنس الک ها بيشتر از تور هاي سيمي مخصوص است اما از نخ ابريشم و نايلون هم براي بافتن تور ها استفاده ميشود.
 
کلاً سيستم الک ها راplan sifter نامند که شامل چند الک با اندازه هاي مختلف است که به طور موازي و با فاصله مناسبي روي هم قرار دارند و داراي 4-5 اندازه متفاوت است که با توجه به هر مرحله خرد کردن انتخاب مي شود و يا با توجه به آرد مورد نظر به کار برده مي شود. مخلوطي که بايد الک شود به وسيله جريانpneumatic بر روي اين سيستم ريخته مي شود و در اثر نوسانات و حرکات مکانيکي و وزن، ذرات از سوراخهاي آن عبور کرده و ذرات کوچکتر از چند الک عبور کرده و به محل جمع آوري آرد مي رود و ذرات درشت بر روي الک باقيمانده و به قسمتهاي ديگر منتقل مي شوند براي اينکه اين عمل به خوبي انجام شود لازم است مقدار محصول در هر بار از حد معيني تجاوز نکند زيرا هر قدر ضخامت لايه بر روي سطح الک کمتر باشد سرعت عمل بيشتر است.
واحد مشخص کننده اندازه سوراخ هاي الکMesh مي باشد که داراي استاندارد هاي مختلفي است و متداول ترين آنهاTyler Standard است، که در آن تعداد سوراخ هاي الک به ازاي هر اينچ مربع 200 عدد است و قطر سيمي که الک بوسيله آن بافته شده، 0021/0 اينچ و اندازه دهانه سوراخ ها يAperture آن 0029/0 اينچ است.  در بيشتر موارد جوانه در مرحله سوم الک کردن به طور کامل از آرد جدا مي شود، در غير اين صورت در مراحل بعدي بيش از حد نرم شده و جدا کردن آن مشکل مي شود

 


 دستگاه تصفيه کنندهpurifier :

 اين دستگاه براي درجه بندي ذرات حاصل از غلطک هاي خرد کننده است که در عمل داراي ترکيبات اشکال، ابعاد و وزن هاي مختلف هستند. گرانول هاي نشاسته گرد و حدود 50 ميکرون هستند، ذرات پروتئين داراي شکل نا منظم و کوچک حدود 20 ميکرون هستند و ذرات نشاسته و پروتئين بهم چسبيده بزرگتر هستند. دستگاه شامل يک الک طويل مي باشد که با زاويه کمي نسبت به سطح زمين به طور مورب قرار گرفته و داراي يک هود يا سرپوش است. الک تصفيه کننده داراي 4 قسمت است که اندازه سوراخ هاي آن به ترتيب از بالا به پائين درشت تر مي شود.

 ذرات سبک در ظروف مخصوصي جمع آوري مي شوند و ذرات جوانه و پوسته از روي الک جمع آوري شده و يا به مصرف تغذيه حيوانات مي رسند و يا وارد غلطک هاي خرد کننده مي شوند تا دوباره خرد شده و آندوسپرم آنها جدا شود عيب اين کار اين است که احتمال وجود ذرات جوانه در محصول دوم بيشتر است. ذرات آندوسپرم جمع آوري شده در قسمت هاي مختلف دستگاه در صورت لزوم براي نرم شدن و تبديل شدن به آرد وارد غلطک هاي نرم کننده مي شود.

 

غلطک هاي سايندهScratch Rolls

 سطح استوانه اي آن داراي شيار هاي بسيار ريزي است به نحوي که در هرسانتی مترآن 20 شيار قرار دارد تعداد غلطک هاي اين سيستم 2 تا 4 جفت است مواد ورودي اين قسمت عبارتند از ذرات درشت سمولينا و ذرات پوسته چسبيده به آندوسپرم، هدف از بکار گيري اين دستگاه عبارت است از جدا کردن آندوسپرم از پوسته بدون اينکه اندازه ذرات آرد از حد معيني کوچکتر شوند.

 

آخرین اخبار

No result...

اطلاعات تماس

  چهاردانگه - شهرک صنعتی - خیابان 19 - پلاک 19

     021-55273484

     021-55273485

     0912-1126519 

     info@bahmanico.ir